PHP / Yeni Başlayanlar için PHP Dersleri 1: Geliştirme Ortamını Oluşturmak
Yeni Başlayanlar için PHP Dersleri 1: Geliştirme Ortamını Oluşturmak
|
 |
Yazar: bilgenc
Eklenme:
22/03/08
Okunma:
264 |
|
|
| |
| |
|
|
PHP dersleri adı altında açtığım başlıklarda, kendi cümlelerimle PHP'yi hiç bilmeyen birinin dahi okuduğunda, anlayıp uygulamalar yapabileceği bir seviyede yazmaya çalışacağım. Bu makaleleri takip edenler, -daha 6-7 ay önce hazır bir mailformu kullanamayan ben gibi olanlar- , hatta PHP'yi hayatında ilk defa duyanlar dahi; ders anlatımı makalelerim bittiğinde, PHP ile gelişmiş veritabanı uygulamaları yapabileceğini düşünüyorum. Gelişmiş veritabanı uygulamaları derken ne mi demek istedim?
Forum , Portal , Blog , Haber siteleri yada daha farklı veritabanı uygulamaları...
Bu türden uygulamalar geliştirmek inanın ki hiç de zor değil!... PHP'yi severseniz, -ki mutlaka seveceksiniz- , bu tür uygulamalarla uğraşmak, bir program yazmaktan öte, klavyenizle ressamlık yapmak gibi olacak... ve çok güzel bir duygu bu...
PHP'ye giriş :
PHP; eski adıyla "Personel Home Pages", yeni adıyla da "PHP: Hypertext Preprocessor" adında bir script dilidir. Kodları, bir düz yazı dosyası halinde kaydedilir ve bir derleyici tarafından da yorumlanır. Bu da, PHP ile yazdığınız bir programı EXE gibi bir çalıştırılabilir dosya tarafından değil de, bir yorumlayıcı tarafından çalıştırabileceğiniz anlamına gelir. Yani PHP ile yazılmış bir kodlamayı çalıştırabilmek için, bir derleyiciye ihtiyacınız vardır.
Aşağıdaki linkten "Apache2Triad" derleyicisini indirebilirsiniz:
Önce Apache2Triad dosyasını indirin.
PHP ile her türlü işlevselliğe sahip programlar yazabilirsiniz. Yani PHP, başlı başına bir uygulama alanı yaratabilecek düzeye gelmiştir. PHP dilini kullanarak oyun programlarından tutun, veritabanı uygulamalarına kadar, her türlü fonksiyonelliğe sahip, programlar yazabilirsiniz.
PHP'nin çalıştığı sunucu ile browser (tarayıcı) arasındaki ilişkiyi düşünecek olursak, bir lokantadaki aşçı ile lokantaya gelen müşteriler arasındaki ilişkiyi örnek olarak verebiliriz. Burada, yemekleri yapan aşçı , PHP sunucusudur. Yani kodlar sunucuda çalıştırılır. Lokantaya gelip önlerine konulan hazır yemekleri yiyen müşteriler de, o siteye giren tarayıcılardır. Sunucu tarafından çalıştırılıp, önlerine konan HTML kodları halinde olan bilgileri görüntülerler. Html, Jsp, asp gibi diğer script dillerinde olduğu gibi, PHP dilinin de, kodlarının arasına yazılarak çalıştığı, komut ayraçları vardır. Örneğin bu ayraçlar
Kod Çizelgesi Kod Dili: php
Html'de ; <html> ........ </html>
Asp'de; <% ..... %>böyleyken,
PHP'de de; <? ....... ?> şeklindedir.
Burada, iki ayraç arasındaki noktalar yerine, programımızda çalıştıracağımız kodlar yer alır.
C: apache2triad htdocs dizinini açalım, daha sonra da, yeni bir metin belgesi açtıktan sonra, farklı kaydet yapıp, uzantısını .PHP olarak değiştirelim.Uzantısını değiştirdiğimiz anda dosyamızın ikonu, derleyicimizin, PHP dosyalarına özgü simgesine dönüşecektir.
Sonra, bu PHP dosyasını açıp, aşağıdaki kodları yazalım;
Kod:
Kod Çizelgesi Kod Dili: php
<?
echo "PHP dili çok kolay";
?>
biraz önce anlattığımız üzere, PHP kodlarını çalıştırabilmek için, bir yorumlayıcıya, yani bu kodlardan anlayan bir derleyiciye ihtiyacımız vardı. Peki derleyicide bu kodları nasıl çalıştırırız, şöyle:
(Internet Explorer, Firefox vs.) Tarayıcımızı açıyoruz. PHP dosyamız, dosya.php olsun.
Daha sonra da, adres çubuğuna,
http://localhost/dosya.php yazıp giriyoruz. Burada, localhost ;
C: apache2triad htdocs dizinini ifade eder.
Sunucu http://localhost ifadesinden sonra yazdığımız dosyayı o dizin içinde arar. Yani şöyle diyelim. Bizim host'umuz http://www.site.com domaini altında çalışıyor olsun. Burada, sitemizin ana dizinine yüklediğimiz her dosyayı, nasıl; http://www.site.com/dosyaadı.uzantısı şeklinde çalıştırıyorsak. Bilgisayarımızdaki sunucuyu da, localhost ifadesi ile, C: apache2triad htdocs ana dizini altında çalıştırıyoruz.
Demin hazırladığımız PHP dosyasını çalıştırdıysak, ekrana "PHP dili çok kolay" şeklinde bir yazı çıkacaktır ve biz bu sayfanın, Kaynak kodlarına bakmak istersek, ( Görünüm > Kaynak )
ekrana bu yazının çıkabilmesi için yazdığımız PHP kodları göremeyiz. Çünkü derleyicimiz bu kodları sunucuda çalıştırıp, tarayıcımızın anlayacağı dile çevirerek,tarayıcımıza gönderir. Ve program kodlarını değil, program kodlarının sadece sonucunu, yani çalıştırılmış halini görürüz.
Örneğin, PHPde basit bir toplama işlemi ile daha net anlayacağız, yeni bir PHP dosyası açarak aşağıdaki kodları yazalım :
Kod:
Kod Çizelgesi Kod Dili: php
<?PHP
echo 5+6;
?>
ve tarayıcımızdan yeni dosyamızı çalıştırdığımızda, ekrana çıkan ifade "11" sayısıdır. Burada da, sunucumuz, yani derleyicimiz, kodları çalıştırıp, ekrana sonucu göndermiştir.
Sonuç; programımızın çalışmış, yani tüm kodların görevini yapıp sonlandırılmış halini ifade etmektedir.
PHP, dil olarak, C dilinin üzerine inşa edilmiştir. PHP'de de C dilindeki gibi, her komut " ; " (noktalı virgül) ifadesi ile sonlandırılarak, o komut işleminin bittiğini derleyiciye bildiririz. Komutlar arasında tek satırlık açıklama yapmak için, " // " ifadesini, birden fazla satır açıklama yapmak için ise, " /* " ile başlayıp, " */ " ifadesi ile bitiririz. Derleyici, bu ifade ile başlayan, yada bu ifadeler arasında yer alan, açıklama tümcelerini kod olarak algılamaz, dolayısıyla da hiç görmüyormuş gibi yapıp, atlayarak diğer altındaki komutlara geçer.
Bir örnek verelim:
Kod:
Kod Çizelgesi Kod Dili: php
<?
echo "merhaba"; // echo komutunu, ekrana birşey yazdırmak için kullanırız.
?>
<?
echo "PHP' yi çok seviyorum."; /* yukarıdaki örnekte, tek satırlık açıklama yaparken, bu örnekte birden fazla satır kullanarak açıklama yaptık. */
?>
Diğer dillerde olduğu gibi, PHP'de de sayı, uzun sayı, metin, array ve obje gibi değişken tanımları yapılabilir, ancak PHP'ye bunların tanımlanması zorunlu değildir.
Ercüment Ekinci
Mail: mail@bilgenc.com
Web: www.bilgenc.com
|
| |
|
